Fiscoloog
   

Schenking van Zwitserse bankrekening na 18 jaar nog na te vorderen

In artikel 66, lid 1, onderdeel 2°, van de Successiewet is de aanvang van de termijn voor het opleggen van een aanslag schenkbelasting geregeld. De termijnen vangen aan:

  • als aangifte is gedaan: na het ontstaan van de belastingschuld
  • als geen aangifte is gedaan: na de dag van de inschrijving van de akte van overlijden van de schenker of van de begiftigde in de registers van de burgerlijke stand.

De termijn voor het opleggen van een aanslag schenkbelasting is op grond van artikel 11, lid 3, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen drie jaar. Voor het opleggen van een navorderingsaanslag heeft de inspecteur een termijn van vijf jaar. Als er buitenlands vermogen in het spel is, bedraagt de termijn maximaal twaalf jaar. Per 1 januari 2012 is in artikel 66 van de Successiewet de onbeperkte navorderingsmogelijkheid van erf- en schenkbelasting opgenomen. De Hoge Raad besliste op 3 maart 2017 (zie Fiscoloog 2017-0080 van 24 maart 2017) dat erfbelasting niet onbeperkt is na te vorderen. De onbeperkte navorderingstermijn voor buitenlands vermogen in de erfbelasting geldt alleen voor nalatenschappen waarvan de navorderingstermijn op 1 januari 2012 nog niet was verstreken. Op 10 november 2017 besliste de Hoge Raad over dezelfde vraag, maar dan ten aanzien van de schenkbelasting. De Hoge Raad heeft beslist dat de bijzondere navorderingstermijn bij een verzwegen schenking pas begint te lopen bij het overlijden van de schenker. Hierdoor kon een bijna 18 jaar eerder gedane schenking van een buitenlands vermogen in 2015 nog worden nagevorderd.

De zaak

Een in 1919 geboren moeder overleed in 2004. Zij had drie dochters aan wie zij in januari 1997 ieder een bedrag van € 211.098 vrij van schenkingrecht schonk. Hierover was in 1998 per kind € 35.134 aan schenkingsrecht geheven. In 2014 maakte één van de dochters voor het Zwitserse geld gebruik van de inkeerregeling. Hierdoor werd de inspecteur voor het eerst bekend met het feit dat de dochters in 1997 naast het aangegeven bedrag ieder één derde deel van de tegoeden op een Zwitserse bankrekening van hun moeder geschonken hadden gekregen. De verkrijging van het Zwitserse vermogen bedroeg per dochter € 419.746. De inspecteur legde per dochter een navorderingsaanslag schenkingsrecht van € 94.502 op. Volgens de inspecteur was voor het schenkingsrecht sprake van een tijdstipbelasting en had het belastbare feit zich voorgedaan op het moment van de schenking. Op dat moment ontstond ook de belastingschuld. Een van de dochters ging in beroep omdat zij vond dat de inspecteur niet kon navorderen. Zij stelde dat begin 1998 aangifte was gedaan, ook al was die aangifte naar een onjuist bedrag gedaan. De op 22 december 2015 opgelegde navorderingsaanslag schenkbelasting was ruim 17 jaar later opgelegd en was volgens haar buiten de termijn.

De Hoge Raad besliste dat de verlengde navorderingstermijn van artikel 16, lid 4, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen in beginsel aanvangt op het tijdstip waarop de belastingschuld is ontstaan. Als geen aangifte voor de schenkbelasting is gedaan, bepaalt de bijzondere navorderingsregeling dat de verlengde navorderingstermijn aanvangt na de dag van de inschrijving van de akte van overlijden van de schenker of van de begiftigde in de registers van de burgerlijke stand. De verlengde navorderingstermijn gaat dus alleen in op een later tijdstip dan het tijdstip waarop de belastingschuld is ontstaan, als er van de schenking geen of niet tijdig aangifte is gedaan. De verlengde navorderingstermijn gaat dus op een later tijdstip in als de inspecteur onkundig was van de schenking. Voor de toepassing van de bijzondere navorderingsregeling wordt per schenkingshandeling beoordeeld of al dan niet (tijdig) aangifte is gedaan. De Hoge Raad verklaarde het beroep in (sprong)cassatie van de dochter ongegrond.

Bron(nen)
Hoge Raad 10 november 2017, nr. 17/01037 (Fida 20177313)

Uit: Fiscoloog nr. 22 van 17 november 2017
Auteur: mw. drs. A.N.C. Ligtenberg. Hoofdredacteur Fiscoloog, redacteur Fiscaal up to Date & Belastingadviseur te Boskoop