Box 3-heffing

De vermogensrendementsheffing (box 3 van de Wet IB 2001) ligt onder vuur omdat het daarin opgenomen forfaitaire rendement voor veel belastingplichtigen al jarenlang niet meer aansluit op het werkelijk behaalde rendement. Dit heeft geleid tot gerechtelijke procedures die in hoofdlijnen kunnen worden ingedeeld in (a) massaal bezwaarprocedures over de rechtsvraag of de box 3-heffing op regel/stelselniveau in strijd is met artikel 1 EP EVRM en (b) procedures over de vraag of in individuele gevallen sprake is van een buitensporige last.

Tot en met 2016 werd de box 3-heffing berekend over een fictief vermogensrendement van 4%. Met ingang van 2017 is de box 3-heffing gewijzigd om deze beter te laten aansluiten bij de werkelijk behaalde rendementen. Vanaf 2017 wordt de box 3-heffing berekend aan de hand van drie schijven met elk een afzonderlijke verhouding tussen sparen en beleggen (de vermogensmix), waarbij grotere vermogen worden geacht meer te beleggen dan kleine vermogens.

De Hoge Raad heeft op 14 juni 2019 (zie FutD 2019-1585 met ons commentaar) in de door de Bond voor Belastingbetalers aangespannen proefprocedures beslist dat een rendement van 4% in de jaren 2013 en 2014 niet meer haalbaar was zonder dat belastingplichtigen daar veel risico voor hoefden te nemen. De heffing in box 3 op stelselniveau vormde volgens de Hoge Raad een schending van artikel 1 EP EVRM als het nominaal zonder (veel) risico’s gemiddeld haalbare rendement voor de jaren 2013 en 2014 lager was dan 1,2%. De Hoge Raad herstelde deze schending op stelselniveau echter niet zelf, maar liet dit over aan de wetgever. De Belastingdienst wees vervolgens in een collectieve uitspraak op bezwaar de als massaal bezwaar aangemerkte bezwaren voor de jaren 2013 tot en met 2016 af (zie FutD 2019-1988).

De Hoge Raad heeft beslist dat in het algemeen kan worden aangenomen dat de wetgever met een belasting naar inkomen geen heffing beoogt waardoor een belastingplichtige op zijn vermogen moest interen om de verschuldigde belasting te kunnen voldoen. Dat de belastingplichtige door de heffing inteert op zijn vermogen kan volgens de Hoge Raad een aanwijzing zijn dat hij door die heffing werd geconfronteerd met een buitensporige last (zie FutD 2021-2055 met ons commentaar). Bij dat interen spelen volgens respectievelijk Rechtbank Zeeland-West-Brabant, Hof Den Haag en Rechtbank Gelderland vermogensopbouw (zie FutD 2021-3301), vaste lasten en kosten voor levensonderhoud (zie FutD 2021-3300) geen rol, maar bijvoorbeeld stille reserves in vastgoed weer wél (zie Fida 20215836).

Fiscaal up to Date heeft een overzicht samengesteld van uitspraken van rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad over beide soorten procedures. Het overzicht is een greep uit deze verzameling van spraakmakende zaken (via het Fida-nummer krijgt u inzage in de rechterlijke uitspraak, alleen beschikbaar voor abonnees).

Bent u nog geen abonnee?
Neem een (proef)abonnement en ervaar dagelijks de snelle en complete nieuwsvoorziening van Fiscaal up to Date.

FutD-nummer Titel Bron
2021-3303 Box 3-heffing 2015 geen individuele en buitensporige last Rechtbank Den Haag 15-07-2021, nr. SGR 19/7336 en 19/7337 (Fida 20215721)
2021-3302 Box 3-bezwaar ná uitspraak inspecteur alsnog in massaalbezwaarprocedure Rechtbank Zeeland-West-Brabant 11-10-2021, nr. BRE 19/4965 en 20/7 (Fida 20215763)
2021-3301 Vermogensopbouw voor pensioen irrelevant bij interen-criterium box 3 Rechtbank Zeeland-West-Brabant 11-10-2021, nr. BRE 20/7717 (Fida 20215764)
2021-3300 Vaste lasten en kosten levensonderhoud irrelevant bij interen-criterium box 3 Gerechtshof Den Haag 28-09-2021, nr. BK-20/00667 en BK-20/00668 (Fida 20215768), nr. BK-20/00669 en BK-20/00670 (Fida 20215770)
2021-3299 Sparen voor zorg en andere huisvesting irrelevant bij interen-criterium box 3 Rechtbank Zeeland-West-Brabant 11-10-2021, nr. BRE 21/57 (Fida 20215766)
2021-3298 Door box 3-heffing niet ingeteerd op vermogen: geen buitensporige last Rechtbank Zeeland-West-Brabant 11-10-2021, nr. BRE 20/7442 (Fida 20215765)
2021-3265 Streep door box 3-heffing 2017-2019 ondanks € 1,2 mln spaargeld Rechtbank Zeeland-West-Brabant 11-10-2021, nr. BRE 19/878 (Fida 20215748)
2021-3212 WOZ-fluctuaties niet van belang bij berekening buitensporige box 3-last Rechtbank Zeeland-West-Brabant 30-09-2021, nr. BRE 19/4531, 19/04532 en 19/04663 (Fida 20215606), nr. BRE 20/00050 (Fida 20215625)
2021-3166 Individuele- en rechtsvraag in box 3-bezwaren 2020 afzonderlijk behandeld Ministerie van Financiën 01-10-2021, nr. 2021-0000194630 (Fida 20215394)
2021-3123 Box 3-heffing 2017 en 2018 verboden discriminatie, maar Hof grijpt niet in Gerechtshof Den Haag 06-10-2021, nr. BK-20/00719 t/m 20/00722 (Fida 20215434)
2021-3068 Fiscus kiest voor afdoen, niet voor aanhouden individuele box 3-bezwaren Ministerie van Financiën 30-09-2021, nr. 2021-0000190415 (Fida 20215309)
2021-3042 Alsnog individueel beroep na collectieve uitspraak box 3-heffing tevergeefs Rechtbank Zeeland-West-Brabant 21-09-2021, nr. BRE 20/164, 20/165 en 20/166 (Fida 20215167)
2021-3004 Vragen over uitblijven antwoorden op vragen over massaal bezwaar box 3 Tweede Kamer 22-09-2021, nr. 2021Z16105 (Fida 20215097)
2021-2978 Met loon van ruim € 200.000 armoedegrenscriterium box 3 niet aannemelijk Gerechtshof Amsterdam 27-05-2021, nr. 19/01565 (Fida 20215076)
2021-2949 Afdoening bezwaren tegen vermogensrendementsheffing box 3 Ministerie van Financiën 15-09-2021 (Fida 20215033)
2021-2815 Box 3-heffing van € 51.485 geen buitensporige last van huisarts Gerechtshof Den Haag 27-07-2021, nr. BK-21/00034 (Fida 20214748)
2021-2781 Kamervragen over vervolg massaal bezwaarprocedure box 3-heffing Tweede Kamer 27-08-2021, nr. 2021Z14607 (Fida 20214596)
2021-2753 Box 3-heffing van 655% bij 0,2% reëel rendement geen buitensporige last Gerechtshof Den Haag 03-08-2021, nr. BK-20/00683 (Fida 20214675)
2021-2545 Box 3-heffing 2017 en 2018 op stelselniveau discriminerend Rechtbank Noord-Nederland 02-08-2021, nr. LEE 20/1710 en 20/1711 (Fida 20214228)
2021-2502 Box 3-heffing bij € 100.000 inkomen box 1 en € 12.000 box 3 niet buitensporig Gerechtshof Den Haag 14-07-2021, nr. BK-20/00685 en BK-20/00686 (Fida 20214166)
2021-2352 Op 2 januari aan oplichter overgemaakte € 100.000 belast in box 3 Rechtbank Noord-Nederland 18-02-2021, nr. LEE 19/4129 (Fida 20213840)
2021-2164 Bij beoordeling buitensporige last hele financiële situatie van belang Hoge Raad 09-07-2021, nr. 20/03641 (Fida 20213460) en nr. 20/03643 (Fida 20213461)
2021-2055 Vermogensintering door heffing indicatie buitensporige last Hoge Raad 02-07-2021, nr. 20/02453 (Fida 20213275)
2021-2054 Beslissing box 3-stelsel pas ná afronding massaal bezwaar Hoge Raad 02-07-2021, nr. 20/03092 (Fida 20213281)
2021-1786 Aanwijzingsbesluit massaal bezwaar vermogensrendementsheffing 2020 Ministerie van Financiën 01-06-2021, nr. 2021-0000097289 (Fida 20212771), Ministerie van Financiën 28-05-2021, nr. 2021-97946 (Fida 20212772)
2021-1680 Psychogeriatrische stoornissen zwartspaarster reden voor doorhalen boeten Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 18-05-2021, nr. 19/01238 t/m 19/01246 (Fida 20212708)
2021-1405 Box 3-heffing 2015 van € 193.239 bij vermogen van € 18 mln niet buitensporig Rechtbank Noord-Nederland 23-4-2021, nr. 20/273 (Fida 20212320)
2021-1324 Aftrek elders belast Franse flat niet onjuist door fictie-stapeling per 2017 Rechtbank Gelderland 6-4-2021, nr. 19/2329 (Fida 20212066)
2021-1239 A-G: beslissing over box 3-stelsel niet aan feitenrechter * Advocaat-Generaal 25-3-2021, nr. 20/03092 (Fida 20212021)
2021-1078 Box 3-heffing 2017 en 2018 op stelselniveau niet buitensporig Rechtbank Noord-Holland 29-3-2021, nr. 20/3166 (Fida 20211739), nr. 20/3167 (Fida 20211736), nr. 20/3168 (Fida 20211738) en nr. 20/3169 (Fida 20211737)
2021-1077 A-G: spaarders in 2016 en 2017 overbelast – wetgever aan zet! Advocaat-Generaal 25-3-2021, nr. 20/02453 (Fida 20211713)
2021-1055 Aanwijzing massaal bezwaar vermogensrendementsheffing 2020 Ministerie van Financiën 23-3-2021, nr. 2021-45395 (Fida 20211657)
2021-0843 Box 3-heffing 2018 ook zonder box 1-inkomen geen buitensporige last Rechtbank Gelderland 12-11-2020, nr. 20/2502 (Fida 20211356)
2021-0693 Beroep tegen uitblijven uitspraak massaal bezwaar box 3 niet-ontvankelijk Rechtbank Noord-Nederland 16-2-2021, nr. 20/3044 (Fida 20211007) en nr. 20/3047 (Fida 20211008)
2021-0258 Pensioen, woning en auto geen redenen voor niet-belasten box 3-vermogen Hof Arnhem-Leeuwarden 12-1-2021, nr. 19/01559 (Fida 20210341)
2021-0073 Toerekenen box 3-vermogen minderjarig kind aan ouder geoorloofd Hoge Raad 8-1-2021, nr. 20/00863 (Fida 20210049)
2020-3337 Box 3-heffing in 2012, 2013 en 2014 geen individuele en buitensporige last Hoge Raad 13-11-2020, nr. 19/05273 (Fida 20206135)
2020-3277 Rechtbank benadrukt interen op vermogen, maar wetgever moet corrigeren Rechtbank Noord-Holland 22-9-2020, nr. 19/3810 (Fida 20206117) en nr. 19/3809 (Fida 20206118)
2020-3131 Klachten over “spiegelgeld” box 3 niet bij rechter maar naar wetgever Rechtbank Noord-Holland 22-7-2020, nr. 19/3315 (Fida 20205766)
2020-3130 Bezwaar box 3 – 2017 terecht gesplitst; geen individuele buitensporige last Rechtbank Noord-Holland 18-8-2020, nr. 20/370 (Fida 20205758)
2020-3000 Box 3-heffing 2017 zonder ander inkomen niet buitensporig Rechtbank Gelderland 27-8-2020, nr. 20/996 (Fida 20205416)
2020-2845 Bij buitensporigheidstoets box 3 inkomens van beide echtelieden relevant Hof Amsterdam 22-9-2020, nr. 19/01538 (Fida 20205318) en nr. 19/01540 (Fida 20205319)
2020-2822 Geen volgorde in afdoen individueel/massaal bezwaar box 3 Hof Amsterdam 22-9-2020, nr. 19/01551 (Fida 20205314) en nr. 20/00121 (Fida 20205316)
2020-2821 Prejudiciële vragen over massaal bezwaar box 3 Hof Arnhem-Leeuwarden 30-9-2020, nr. 19/01119 (Fida 20205337)
2020-2730 Rolnummers massaal bezwaar box 3 IB 2017 en 2018 bekend Ministerie van Financiën 10-9-2020, nr. 2020-167893 (Fida 20205175)
2020-2696 Box 3-heffing geen buitensporige last ondanks waardedaling tweede woning Rechtbank Noord-Holland 4-9-2020, nr. 19/5299 (Fida 20205009) en nr. 19/5300 (Fida 20205010)
2020-2695 Wetgever zette al wel stappen, maar is nog steeds aan zet bij box 3-heffing Rechtbank Zeeland-West-Brabant 28-5-2020, nr. 18/1195 (Fida 20204904) en nr. 18/7488 (Fida 20204906)
2020-2656 Bezwaren box 3 splitsen in individueel en collectief deel Rechtbank Zeeland-West-Brabant 9-9-2020, nr. 19/5183 (Fida 20204960)
2020-2570 Slechte financiële positie schuldeiser onvoldoende voor afwaardering box 3 Hoge Raad 11-9-2020, nr. 19/05885 (Fida 20204860)
2020-2565 Cassatieproces box 3-heffing door niet-betalen griffierecht niet-ontvankelijk Hoge Raad 11-9-2020, nr. 20/00305 (Fida 20204861)
2020-2118 Onderhoudskosten woning niet aftrekbaar en box 3-heffing niet buitensporig Hoge Raad 17-7-2020, nr. 19/05055 (Fida 20204086)
2020-2069 Box 3-heffing 2016 en 2017 hoogbejaarde spaarster geen buitensporige last Hof Den Bosch 2-7-2020, nr. 19/00781 (Fida 20203998)
2020-2067 Gedeeltelijke vrijval stamrecht door 4% rekenrente niet in strijd met EVRM Hof Arnhem-Leeuwarden 30-6-2020, nr. 19/00905 (Fida 20204068)
2020-1722 Box 3-heffing voor 84-jarige met huurwoning geen individuele last Rechtbank Noord-Nederland 25-5-2020, nr. 19/1909 (Fida 20203371)
2020-1605 Hele financiële situatie bezien bij buitensporigheidstoets box 3 Hoge Raad 29-5-2020, nr. 19/03944 (Fida 20203227) en nr. 19/03319 (Fida 20203219)
2020-1418 Massaal bezwaar vermogensrendementsheffing 2019 Ministerie van Financiën 28-4-2020, nr. 2020-0000075664 (Fida 20202760) en nr. 2020-75650 (Fida 20202759)
2020-1373 Box 3-heffing over certificaten in closed end fonds geen buitensporige last Rechtbank Noord-Holland 15-4-2020, nr. 19/2857 (Fida 20202793)
2020-1372 Box 3-heffing geen buitensporige last door derdenbeslag op banktegoeden Rechtbank Noord-Holland 15-4-2020, nr. 19/4800 (Fida 20202790)
2020-1293 Box 3 2016 en 2017 hoogbejaarde geen individuele buitensporige last Rechtbank Zeeland-West-Brabant 18-11-2019, nr. 17/7583 (Fida 20202695)
2020-1292 Box 3-belasting voorzichtig beleggende AOW’er geen buitensporige last Rechtbank Gelderland 29-11-2019, nr. 19/2616 (Fida 20202566)
2020-1033 In tot arrest Hoge Raad aangehouden procedure toch geen verlaging box 3 Hof Den Bosch 13-3-2020, nr. 17/00705 (Fida 20201959)
2020-0857 Box 3-heffing 2014 geen individuele en buitensporige last Hof Den Bosch 6-2-2020, nr. 19/00195 (Fida 20201441)
2020-0856 Toerekenen box 3-vermogen minderjarig kind aan ouder geen discriminatie Hof Den Bosch 6-2-2020, nr. 16/03752 (Fida 20201464)
2020-0831 A-G: Vermogensverlies op woning kan buitensporige last zijn Advocaat-Generaal 5-3-2020, nr. 19/03319 (Fida 20201690)
2020-0617 Box 3-heffing volgens A-G Niessen eerder buitensporige last Advocaat-Generaal 27-2-2020, nr. 19/03944 (Fida 20201188)
2020-0030 Box 3 in 2016 in strijd met artikel 1 EP maar € 78.609 geen buitensporige last Rechtbank Den Haag 2-12-2019, nr. 19/4913 (Fida 20197489)
2020-0002 Box 3-heffing 2015 in strijd met artikel 1 EP EVRM Hof Den Haag 18-12-2019, nr. 18/00587 (Fida 20197496)
2020-3141 Box 3-heffing in 2012, 2013 en 2014 geen individuele buitensporige last Hof Den Bosch 10-10-2019, nr. 18/00718 (Fida 20196789)
2020-3057 Afwaardering vordering in box 3 niet onderbouwd: box 3-heffing intact Hof Arnhem-Leeuwarden 12-11-2019, nr. 18/00880 (Fida 20196700)
2019-2664 Parlementair advocaat bepleit compensatie box 3-heffing De Brauw Blackstone Westbroek 14-10-2019 (Fida 20195925)
2019-2587 Heffingskorting geen discriminatie en box 3-heffing niet buitensporig Hof Den Haag 25-9-2019, nr. 19/00238 (Fida 20195663)
2019-2586 Box 3-heffing 2015 geen individuele buitensporige last, belastingrente intact Hof Arnhem-Leeuwarden 24-9-2019, nr. 18/00768 (Fida 20195679)
2019-2541 Geen richtlijnen voor uitstel van betaling in massaal bezwaarprocedure Belastingdienst 13-9-2019, nr. 90919.52156.1.0 (Fida 20195536)
2019-2450 Beroep tegen gesplitst bezwaar box 3-heffing niet-ontvankelijk Rechtbank Den Haag 12-9-2019, nr. 18/6078 (Fida 20195399) en nr. 19/124 (Fida 20195400)
2019-2305 Fiscus blijft ongevraagd betalingsuitstel geven bij massaal bezwaar box III Belastingdienst 23-8-2019, nr. KL101368 (Fida 20194995)
2019-2167 Na massaal bezwaar BTW moest individuele uitspraak volgen Rechtbank Gelderland 6-8-2019, nr. 18/771 (Fida 20194780)
2019-2072 Box III-heffing na aflossing hypotheek met spaargeld intact Hof Den Haag 16-7-2019, nr. 18/00938 (Fida 20194554)
2019-1988 Collectieve uitspraak massaal bezwaarprocedure box III-heffing Ministerie van Financiën 19-7-2019, nr. 2019-112145 (Fida 20194391)
2019-1903 NOB komt met kortetermijnoplossingen voor heffing in box III Nederlandse Orde van Belastingadviseurs 5-7-2019 (Fida 20193974)
2019-1854 Cassatie tegen box III-heffing 2015 met toepassing 81 Wet RO afgewezen Hoge Raad 12-7-2019, nr. 18/04360 (Fida 20193999)
2019-1828 Mogelijk oplossing voor belastingplichtigen met alleen spaargeld in box III Ministerie van Financiën 4-7-2019, nr. 2019-0000108340 (Fida 20193938)
2019-1743 Kamervragen over arrest Hoge Raad over box III-heffing Tweede Kamer 21-6-2019, nr. 2019Z12979 (Fida 20193684)
2019-1686 Belastingdienst wijst massaal bezwaar box III over 2013 tot en met 2016 af Belastingdienst 20-6-2019 (Fida 20193679)
2019-1593 Individuele buitensporige last box III-heffing inkeerders niet aannemelijk Hoge Raad 14-6-2019, nr. 17/03482 (Fida 20193429) en nr. 17/03484 (Fida 20193430)
2019-1592 Box III-heffing van 46% over genoten opbrengsten niet buitensporig Hoge Raad 14-6-2019, nr. 18/03554 (Fida 20193442)
2019-1591 Box III-heffing voormalige echtelijke woning geen buitensporige last Hof Arnhem-Leeuwarden 4-6-2019, nr. 18/00357 (Fida 20193534)
2019-1585 Box III-heffing in strijd met 1 EP EVRM, maar geen rechtsherstel Hoge Raad 14-6-2019, nr. 17/05606 (Fida 20193431), nr. 18/00690 (Fida 20193435), nr. 17/05609 (Fida 20193432), nr. 17/05610 (Fida 20193433), nr. 18/00480 (Fida 20193434), nr. 18/03125 (Fida 20193439) en nr. 18/03128 (Fida 20193440)
2019-1134 Massaal bezwaar vermogensrendementsheffing 2018 Ministerie van Financiën 18-4-2019, nr. 2019-0000062981 (Fida 20192452)
2019-1117 12-jarig rendement 9,93% niet onderbouwd: box III-heffing niet buitensporig Hof Den Bosch 12-2-2019, nr. 18/00130 (Fida 20192299)
2019-0971 Belastingdruk in box III na heffingskorting van 36% niet buitensporig Hof Arnhem-Leeuwarden 26-3-2019, nr. 18/00201 (Fida 20192156)
2019-0661 Box III-heffing over tijdelijk gestalde verkoopopbrengst woning intact Rechtbank Noord-Holland 22-2-2019, nr. 17/4658 (Fida 20191344)
2019-0640 Niet-gemotiveerd cassatieberoepschrift tegen box III-heffing niet-ontvankelijk Hoge Raad 8-3-2019, nr. 18/05107 (Fida 20191315)
2019-0519 Maatschappelijke beleggingen niet meetellen bij buitensporigheidtoets box III Rechtbank Zeeland-West-Brabant 8-11-2018, nr. 17/3007 (Fida 20191187)
2019-0361 Box III-heffing over werkelijk rendement nog niet in zicht Ministerie van Financiën 7-2-2019, nr. 2019-0000012408 (Fida 20190932)
2019-0001 A-G: Rechtsherstel box III-heffing 2013/2014 op bord wetgever Advocaat-Generaal 31-12-20108, nr. 18/00690 (Fida 20190047), nr. 17/05606 (Fida 20190048), nr. 17/05609 (Fida 20190049), nr. 17/05610 (Fida 20190050) en nr. 18/00480 (Fida 20190051)
2018-3114 Box III-heffing over bank- en spaartegoeden geen buitensporige last Hof Den Haag 16-10-2018, nr. 18/00017 (Fida 20186804) en nr. 18/00018 (Fida 20186802)
2018-3113 Interen op vermogen maakte box III-heffing zelfstandige niet onrechtmatig Hof Den Haag 13-11-2018, nr. 17/00935 (Fida 20186795)
2018-2896 Vermogensrendementsheffing 2013 niet in strijd met eigendomsrecht Hof Arnhem-Leeuwarden 30-10-2018, nr. 17/01418 (Fida 20186347)
2018-2322 Bezwaar buitensporige last mogelijk naast massaalbezwaarprocedure box III Ministerie van Financiën 29-8-2018, nr. 2018-0000145735 (Fida 20185088)
2018-1911 Massaal bezwaar vermogensrendementsheffing 2017 Ministerie van Financiën 7-7-2018, nr. 2018-12775 (Fida 20184229)
2018-1602 Hof Den Bosch sluit rij met proefprocessen box III-heffing Hof Den Bosch 15-6-2018, nr. 17/00166 (Fida 20183697) en 17/00167 (Fida 20183696)
2018-1453 Massaalbezwaarprocedure vermogensrendementsheffing 2017 Ministerie van Financiën 31-5-2018, nr. 2018-0000079437 (Fida 20183333)
2017-2979 Box III-heffing over 1,3% spaarrente in 2013 niet in strijd met eigendomsrecht Rechtbank Noord-Nederland 14-11-2017, nr. 16/3759 (Fida 20177669)
2017-0125 Rechtbank akkoord met 4% rendementsheffing 2013 en 2014 Rechtbank Zeeland-West-Brabant 11-1-2017, nr. 16/636 (Fida 20170163) en nr. 16/637 (Fida 20170164)

* Artikel met redactioneel commentaar.