Koning staat boven fiscale wet

25 augustus 2015

Het is weer bijna Prinsjesdag. De dag dat het koffertje met de Miljoenennota en de Rijksbegroting wordt aangeboden aan de Tweede Kamer en de dag dat de koning de beleidsvoornemens van het kabinet in de troonrede uitspreekt. Hoewel vooraf altijd wel het een en ander uitlekt, zijn de meeste plannen tot die derde dinsdag in september supergeheim. Toch kunnen we ervan uitgaan dat ook volgend jaar geen aanslag zal worden gedaan op de portemonnee van de Koninklijke familie.

De belastingzaken van het Koninklijk Huis mogen met de regelmaat van de klok rekenen op publieke en politieke belangstelling. Het gaat dan niet alleen om de belastingvrijstellingen voor inkomen, vermogen en erf- en schenkbelasting, maar ook om de financiering van kosten van paleizen, buitenlandse woningen, jachten en vluchten daar naartoe. Minister-President Rutte legde ons eens haarfijn uit dat erfenissen van de Koning en zijn opvolgers zijn vrijgesteld van belastingen om te waarborgen dat de Koning financieel onafhankelijk is en zijn vermogen daarom zo veel mogelijk intact moet blijven. Natuurlijk is dat een meer dan geldige reden, want wie wil dit nu niet – als hij tenminste al iets heeft om in stand te houden. Vermogensbestanddelen van leden van het Koninklijk Huis die dienstbaar zijn aan de uitoefening van het koningschap, worden ook niet meegenomen bij de berekening van de grondslag voor de vermogensrendementsheffing voor de inkomstenbelasting. Alleen de inspecteur van de Belastingdienst die de aanslag inkomstenbelasting oplegt, bepaalt welke vermogensbestanddelen dat zijn. Verder rijzen ook regelmatig vragen over belastingontwijking door het Koninklijk Huis, zoals fiscale constructies met trusts en over het pensioen van prinses Beatrix dat ruim zeven maal de Balkenendenorm zou bedragen. Dit soort vragen weet Rutte telkens tactisch te omzeilen met het argument van de privacy. Leden van het Koninklijk Huis hebben namelijk net als alle andere belastingplichtigen recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Over hun belastingzaken wil hij daarom geen informatie geven. Kort geleden was de premier wat minder handig toen het er weer eens over ging. Toen liet hij weten dat het laten vervallen of matigen van de vrijstellingen van de koning veel te ingewikkeld is. Het is geen principiële kwestie, maar “we have bigger fish to fry”, aldus de minister-president. We snappen best dat de wetgever wat beters te doen heeft, maar dat we bij de koning niet moeten heffen omdat het te moeilijk zou zijn, is wel “een beetje dom”. Uiteindelijk bekommeren de makers van fiscale wetten zich er ook niet om dat belastingheffing van gewone burgers bepaald niet gemakkelijk is.

De rechtsongelijkheid tussen Koninklijke hoogheden en een gewone burger was onlangs ook de inzet van een procedure in hoger beroep bij de belastingrechter. Een particulier stelde dat zijn aanslag inkomstenbelasting van tafel moest omdat hij fiscaal gezien gelijk was aan de Koninklijke hoogheden die op grond van artikel 40 van de Grondwet een vrijstelling krijgen van persoonlijke belastingen voor bepaalde soorten inkomen en vermogen. De man ving bot, eerst bij Rechtbank Zeeland-West-Brabant en nu ook bij het Gerechtshof in Den Bosch. Volgens het Hof kan erover worden getwist of leden van het Koninklijk Huis voor belastingen wel moeten worden bevoordeeld, maar de visie van de wetgever om dat te doen, is volgens de belastingrechter niet evident onjuist en moet daarom gewoon worden gerespecteerd. Het is volgens het Hof ook niet zo dat de vrijstelling voor de Koning een slapende, in de vergetelheid van de wetgever geraakte, kwestie is waardoor de rechter zou moeten ingrijpen. De aanslag van de man bleef dus zoals hij was, zonder Koninklijke vrijstelling. Hij wil toch weten of onze hoogste rechter daar ook zo over denkt en is daarom in cassatie gegaan bij de Hoge Raad. Vermoedelijk krijgt hij ook daar het lid op de neus. De belastingvrijdom van het koningshuis is namelijk een keer op keer opborrelende discussie met telkens voorspelbare politieke afloop: wetgevers, rechters en politici luisteren, serveren af, drinken een glas, doen een plas en laten alles zoals het was.

Monique Ligtenberg

Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Koning staat boven de Fiscale Wet

Koning staat boven de Fiscale Wet

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns