Ons verdiende loon

28 april 2015

Belast is het loon dat je krijgt, hoewel je vindt dat je meer verdient. Maar het is niet allemaal loon naar werken: er wordt meer belast dan je denkt. Loon, want daar gaat het over, is alles wat uit of in het kader van een (vroegere) dienstbetrekking wordt genoten. Niet alleen het bedrag dat elke maand op je rekening wordt gestort is loon, maar ook voordelen die niet in geld maar in natura worden genoten, zoals de auto of de mobiel van de zaak.

Het hoeft ook niet zo te zijn dat er recht op het loon moet zijn of dat er hard voor is gewerkt. Een stiekem gebruik van een bedrijfsbankpas voor privéuitgaven door de werknemer is net zo goed loon als een onverwachte bonus dat is. Dat geldt ook voor een schadevergoeding die een werkgever aan een werknemer betaalt, na ontbinding van de arbeidsovereenkomst. Loon is ook de bovenmatige kilometervergoeding voor de werknemer die een representatieve auto moet aanschaffen voor klantbezoeken. Als de werkgever de privékosten van een werknemer betaalt, is dat ook loon. Zo besliste de Hoge Raad onlangs dat de Belastingdienst de door de BV betaalde kosten van € 1,7 mln voor de verbouwing van de woning van de directeur terecht had aangemerkt als zijn verdiende loon. Dat het geen zin heeft om het beestje een andere naam te geven, blijkt uit een uitspraak waarin de rechter zich niet liet foppen met een door een voetbalclub als transfersom gepresenteerde betaling. Dat was vermomd tekengeld en dus toch loon voor de voetballer. Toch loont het om de loonvraag aan de rechter voor te leggen als de fiscus onjuiste of al te bonte standpunten inneemt. De Hoge Raad stak onlangs namelijk een stokje voor een naheffing die de Belastingdienst had opgelegd over vergoedingen die politieagenten van hun werkgever hadden gekregen voor de immateriële schade die zij tijdens hun werk hadden geleden door agressie en geweld. Dit was volgens onze hoogste rechter vrijgesteld omdat het naar algemene maatschappelijke opvattingen toch echt niet werd ervaren als beloningsvoordeel voor de politieagenten.

Terwijl het debat is ingezet om de lasten op arbeid te verlichten en pogingen worden gedaan om de excessieve salarissen en exorbitante bonussen in de (semi-)publieke sector te drukken, doet de fiscale wetgever er al jaren alles aan om het loon van de directeur-grootaandeelhouder (DGA) in de private sector op te schroeven. Voor de DGA die arbeid voor de BV verricht, bestaat namelijk de regeling van het fictieve of gebruikelijk loon. Deze gebruikelijkloonregeling is vanaf 2015 aangescherpt. De regeling komt erop neer (en makkelijker maken ze het ook op dít punt niet) dat de Belastingdienst er bij een DGA van uitgaat dat hij ten minste 75% ontvangt van het loon van de werknemer met de “meest vergelijkbare dienstbetrekking” of – als dat hoger is – het loon van de best betaalde werknemer van het bedrijf, maar in elk geval minimaal € 44.000. Bij de toets van de meest vergelijkbare dienstbetrekking mag op het loon een korting van 25% (doelmatigheidsmarge) worden toegepast. Daarnaast heeft de Belastingdienst bij eenmans-BV’s nog het afroomwapen in handen. Als de opbrengsten van de BV (bijna) helemaal afkomstig zijn uit de arbeid van de DGA, kan de Belastingdienst (bijna) de hele winst van de BV belasten als loon van de DGA.

De gebruikelijkloonregeling bestaat al heel wat jaren en werd ingevoerd als antimisbruikregeling. Zo moest worden voorkomen dat DGA’s zouden afzien van salaris of salaris uitstelden om inkomstenbelasting en premieheffing te ontgaan en inkomensafhankelijke regelingen op te strijken. Deze argumenten gelden nog steeds. De regeling bevat echter overkill en is daarom in veel gevallen onnodig of onredelijk. Volgens het spraakgebruik geldt de regeling voor de DGA, maar de gebruikelijkloonregeling is veel ruimer. De regeling is namelijk van toepassing op elke werknemer die werkzaamheden verricht voor de BV waarin hijzelf of zijn partner een aanmerkelijk belang (minimaal 5% van de aandelen) heeft. Verder kan over de begrippen “de meest vergelijkbare dienstbetrekking” en de toepassing van de afroommethode eindeloos worden gediscussieerd met de Belastingdienst. Voor de DGA van de eenmans-BV die geen of een laag salaris neemt omdat hij reserves wil opbouwen om zijn bedrijf toekomstbestendig te maken, is de regeling zuur. Bij het debat over een verlichting van lasten op arbeid moeten we niet alleen denken aan een lager belastingtarief, maar ook aan het voorkomen van ingewikkelde regelingen bij de heffing op arbeid. Want te veel overkill kan het ondernemerschap nekken.

Monique Ligtenberg

gebruikelijk-loon700

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns