Gemeente heeft huiseigenaar in de tang

20 mei 2014

De almaar dalende huizenprijzen zagen we jarenlang niet in dezelfde mate terug in een daling van de WOZ-waarden van onze woningen. De WOZ-waarde, die niet alleen van belang is voor het eigenwoningforfait in de inkomstenbelasting, maar ook voor de waterschapsbelasting en de schenk- en erfbelasting, is in de eerste plaats de basis voor de gemeentelijke melkkoe: de onroerendezaakbelastingen (OZB).

Met het gelijk houden van de WOZ-waarden en de (licht) stijgende tarieven voor de OZB hadden de gemeentekassen op dit punt niet al te veel te klagen. Maar de gemeenten hadden wel last van de stroom aan bezwaar- en beroepschriften die huiseigenaren indienden tegen de WOZ-beschikkingen. Met geluids-, zicht- en stankoverlast van hanggroepen, autosnelwegen, honden, windmolens, schoolkinderen, asbest, verzakkingen en nog veel meer overtuigden de huiseigenaren gemeenten en vooral de belastingrechter tot een waardevermindering voor de WOZ. Daarmee ging dan ook de OZB-aanslag omlaag én werd een proceskostenvergoeding toegekend als de huiseigenaar een advocaat en/of taxateur in de arm had genomen.

Omdat de proceskostenvergoedingen de pan uit rezen, bedachten de gemeenten een list! En die zal niemand zijn ontgaan. Bijna alle gemeenten hebben de WOZ-waarden van de burgers voor 2014 fors verlaagd! Daarbij hebben zij echter tegelijkertijd de tarieven voor de OZB verhoogd. Voor de gemeenten is dit een win-win-situatie. Zij hebben gelijkblijvende of zelfs wat hogere OZB-inkomsten én zij zijn af van het gezeur en vooral de bezwaren en beroepen van de huiseigenaren. De huiseigenaren staan nu met hun rug tegen de muur.

De gemeenten hebben de huiseigenaren monddood gemaakt. Tegen het OZB-tarief en een verhoging van dat tarief valt niets te doen. Gemeenten hebben op dit punt een autonome bevoegdheid. Zij mogen ervoor kiezen om het OZB-tarief zo aan te passen dat de OZB-opbrengsten ten opzichte van het voorgaande jaar gelijk blijven of zelfs stijgen. Zij zijn alleen gebonden aan een macronorm, op grond waarvan de jaarlijkse opbrengststijging van de OZB niet boven een bepaald niveau mag uitkomen. Het is nu al wel duidelijk dat de macronorm is overschreden en dat de OZB-stijging voor 2014 dus hoger uitkomt dan is afgesproken, maar daar heeft de huiseigenaar voor dit jaar niets aan. Ook tegen een lage(re) WOZ-waarde dan die van vorig jaar of een lager(e) waarde dan de werkelijke waarde kan niets worden gedaan. Dat is een uitgemaakte zaak.

Een dame die bij de rechter een WOZ-waarde voor haar woning bepleitte van € 845.000 in plaats van de door de gemeente vastgestelde € 799.000, kreeg het lid op haar neus. Een verhoging van de WOZ-beschikking zou volgens de Rechtbank in Den Haag namelijk leiden tot een hogere aanslag OZB en dat is in strijd met het verbod op “reformatio in peius”. Door het instellen van beroep zou zij namelijk in een slechtere financiële positie komen te verkeren dan het geval zou zijn geweest zonder het instellen van bezwaar en beroep. Dat lot trof ook een andere dame die een hogere WOZ-waarde wilde voor haar te koop staande woning. De verkoop van de woning werd volgens haar bemoeilijkt doordat de vraagprijs aanzienlijk hoger was dan de WOZ-waarde en ook hypotheekverstrekkers namen de WOZ-waarde als uitgangspunt. Rechtbank Utrecht ging daaraan voorbij: op grond van de Wet WOZ kan een WOZ-beschikking alleen worden vernietigd of de WOZ-waarde worden verminderd, maar voor het verhogen van de WOZ-waarde ontbreekt een procesbelang. De Hoge Raad heeft deze beslissingen net bevestigd. Een beroep tegen een verhoging van de WOZ-waarde moet volgens de hoogste rechter niet-ontvankelijk worden verklaard. Daar sta je dan met je laag gewaardeerde huis en te hoge aanslag.

En de gemeenten? Die zijn spekkopers als de huizenmarkt weer aantrekt en de verkoopprijzen gaan stijgen. Dan kunnen zij de WOZ-waarden gelegitimeerd verhogen en bij – gelijkblijvende of binnen de macronorm stijgende – tarieven, lachen zij zich rot. Het zijn echter wel de huiseigenaren die het gelag betalen.

huiseigenaar in de tang

 

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns