Fiscus slaat door bij jacht op zwartspaarders

16 september 2013

Ofschoon aangiften nog maar nauwelijks worden gecontroleerd, fraude maar zelden wordt opgespoord en belastingschulden vaak niet worden ingevorderd, hanteert de Belastingdienst ten aanzien van zwartspaarders andere regels. Op deze mensen wordt projectmatig gejaagd als hun namen voorkomen op lijstjes die werknemers van Luxemburgse banken hebben gestolen en aan de Nederlandse overheid hebben gegeven of verkocht. Tot nu toe zijn er drie grote projecten die zijn opgezet op grond van materiaal van de Kredietbank in Luxemburg (KB Lux), Van Lanschot Bankiers in Luxemburg en de Rabobank in Luxemburg. In de KB Lux-affaire heeft Belastingdienst de messen opnieuw geslepen en de zaak verder op de spits gedreven.

De Belastingdienst heeft namelijk besloten de “notoire zwijgers en ontkenners” nu via een andere weg nog eens keihard aan te pakken. Deze mensen hebben lang geleden al navorderingsaanslagen met 100% boeten gekregen over een periode van twaalf jaar. Terwijl de beroepzaken hiertegen ook al jaren bij de belastingrechter lopen, vordert de fiscus nu via een civiel kort geding onder de dreiging van een dwangsom van maar liefst € 5.000 per dag (oplopend tot € 1,5 mln!) informatie over de bankrekening bij de KB Lux. Dit leek onmogelijk omdat de belastingkamer van de Hoge Raad in 1988 al had beslist dat de inspecteur de belastingplichtige niet kan dwingen om mee te werken aan bewijsvoering tegen zichzelf, zodra een zaak onder de rechter is. De civiele kamer van de Hoge Raad besliste op 12 juli 2013 echter dat de Belastingdienst op deze manier informatie van belastingplichtigen mag afdwingen, zelfs als sprake is van een “criminal charge” (en dat is een fiscale boete) in de zin van artikel 6 van het EVRM en ook als al procedures bij de belastingrechters lopen over de juistheid van de aanslagen en boeten. De aldus afgedwongen en verkregen informatie mag alleen niet worden gebruikt voor boete of strafvervolging. Hierdoor heeft de Belastingdienst, die al over ruime bevoegdheden beschikt, ook nog civielrechtelijke mogelijkheden om inlichtingen te verkrijgen. Hiervoor ontbreekt een wettelijke basis, maar de Hoge Raad gaat hierin mee.

Met deze steun van de Hoge Raad zet de fiscus de jacht genadeloos door. De eerste rechterlijke vonnissen druppelen binnen. Dat zijn zaken tegen een hoogbejaarde dame en een door de hoge aanslagen in de schuldsanering verkerende heer die beiden al tien jaar ontkennen dat zij over een Luxemburgs banktegoed beschikken. Zij verkeren in de onmogelijke bewijslast: zij moeten bankrekeningafschriften aan de fiscus overleggen van een rekening waarvan zij juist stellen dat zij die niet te hebben (gehad). De Belastingdienst en de rechter gaan hieraan voorbij: voor elke dag dat geen bankschriften worden overhandigd, loopt de teller met € 5.000 door.

Het is maar zeer de vraag of het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) er net zo over denkt als de civiele kamer van de Hoge Raad. De dwangsom ter verkrijging van informatie, die de belastingplichtige óók moet betalen als achteraf zou blijken dat de navorderingsaanslagen en boeten onterecht zijn opgelegd, kan namelijk worden gezien als een aan de overheid te betalen strafsanctie. In dat geval komen de waarborgen van het EVRM in beeld en heeft de verdachte van zwartsparen net zo veel rechten als de verdachte van elk ander strafbaar feit. Zolang de werkwijze van de Belastingdienst wordt voortgezet en toegestaan, hebben de mogelijke zwartspaarders geen poot om op te staan, en niet alleen omdat die al door de Belastingdienst is uitgedraaid.

 

September 2013
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

 Lees ook ons dossier over Zwartspaarders

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns