Fiscale vinkjes

28 juni 2022

Een vinkje is volgens Van Dale een “V‑vormig tekentje waarmee je een gecontroleerde post of keuzemogelijkheid markeert.” Of dit vinkje zijn naam dankt aan het gelijknamige zangvogeltje is niet bekend, maar zeker is wel dat we midden in een vinkjescultuur zitten. Oók in de fiscaliteit, waar we vragen op groen moeten zetten en worden afgerekend op vergeten of verkeerde vinkjes. Het gevolg van een misslag is niet altijd in het nadeel van de belastingplichtige; het ene vinkje is het andere niet.

Wat jaren terug vergaten medewerkers van de Belastingdienst bij het invoeren van de gegevens voor de erfbelasting een vinkje in de systemen te verplaatsen, waardoor 170 erfgenamen geen aanslag voor hun erfenis ontvingen. De fiscus probeerde deze blunder van € 60 miljoen via navorderingen terug te halen, maar Gerechtshof Den Bosch maakte daar korte metten mee: dit soort fouten komen niet voor rekening van de belastingbetaler.

Een werkgever die een vinkje op de verkeerde plaats zette in een aangifte loonheffingen had volgens Gerechtshof Amsterdam tóch recht op het loonkostenvoordeel oudere werknemers (LKV). Hij voldeed materieel aan alle voorwaarden voor die tegemoetkoming en had alleen maar een vormfout gemaakt. Het belang van de overheid bij het vinkje in het juiste hokje weegt volgens het Hof minder zwaar dan het belang van de belastingplichtige om een fout te kunnen herstellen. Het weigeren van het LKV is dan in strijd met het evenredigheidsbeginsel.

Gerechtshof Den Haag vernietigde een naheffingsaanslag parkeerbelasting omdat een bewoner bij de verlenging van zijn parkeervergunning niet opnieuw een vinkje in het online-systeem had geplaatst. Volgens het Hof moeten bestuursorganen voor het digitaal wijzigen van een parkeervergunning een systeem ontwerpen dat goed toegankelijk is voor een modale burger. De onvolledige informatie over de werkwijze kwam voor rekening gemeente.

Een ervaren IT’er voor wie de weg in de krochten van Mijnoverheid gemakkelijk zou moeten zijn, kreeg een aanmaning wegens niet-betaling van een aanslag die in zijn Berichtenbox was gezet. Gerechtshof Hof Arnhem-Leeuwarden vond het onredelijk en onbillijk om de man op te zadelen met aanmaningskosten. Het activeren van de Berichtenbox en de gevolgen daarvan waren voor een normale gebruiker al bijzonder verwarrend omdat met het aanvinken van één hokje een akkoordverklaring werd gegeven voor de ontvangst van digitale post van wel 150 tot 200 instellingen. De IT’er had de Berichtenbox niet bewust geactiveerd, aangezien ook vele andere voor hem volstrekt onbelangrijke bestuursorganen waren aangevinkt en hij dit onmiddellijk ongedaan had gemaakt nadat hij dit had gemerkt.

Maar het gaat niet altijd goed met die foute vinkjes. Een BV die twee dagen na indiening van haar aanvraag voor NOW-subsidie stelde dat zij per abuis een verkeerde datum had aangevinkt en een andere meetperiode wenste, kreeg van Rechtbank Zeeland-West-Brabant het lid op de neus. Volgens vaste rechtspraak moet een bestuursorgaan beslissen op de aanvraag zoals deze was ingediend, dus óók bij de NOW.

Gerechtshof Den Bosch bevestigde de navorderingsaanslag die een boer kreeg omdat hij de landbouwvrijstelling had toegepast zonder vraag 35 in de aangifte inkomstenbelasting te hebben aangevinkt. De inspecteur had namelijk vóórdat de aangifte was ingediend, een brief gestuurd naar de gemachtigde van de boer waarin hij de aandacht had gevestigd op het invullen van vraag 35. Door dit hokje niet aan te vinken, was sprake van navorderbare kwade trouw.

En heel recent besliste de Hoge Raad dat het niet-aanvinken van de trustvraag in de aangifte inkomstenbelasting leidt tot de zware sanctie van de omkering en verzwaring van de bewijslast omdat in dat geval niet de vereiste aangifte is gedaan. De directeur-grootaandeelhouder die de vraag naar betrokkenheid bij een trust niet had aangevinkt terwijl hij de aandelen in zijn BV had ingebracht in een Limited waarvan de aandelen in handen waren van Panamese Foundation, moest daarom het harde tegenbewijs leveren dat hij de door de Belastingdienst belaste uitkeringen niét had genoten.

Deze zeven vinkjes laten zien dat het kan verkeren met foute of vergeten vinkjes. Verzaken van een vinkje met betrekking tot aangifteverplichtingen is meestal fataal, maar waar het vinkje alleen een formaliteit is en overigens wél aan de materiële eisen is voldaan, wordt hij door de menselijke maat in zijn hokje gezet.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns