Foutparkeren loont

30 november 2021

Spanning en frustratie. Wie kent het niet? Je kunt er een kort lontje van krijgen of helemaal doordraaien, maar in fiscale procedures kan het jaloersmakende winsten opleveren.

Langdurige onzekerheid over de uitkomst van een geschil met de Belastingdienst kan “spanning en frustratie” geven. Belastingplichtigen kunnen als compensatie een immateriële schadevergoeding krijgen als niet binnen redelijke termijn is beslist op hun zaak. Voor de vergoeding hoeft geen boete in het geding te zijn en het beroep hoeft zelfs niet gegrond te zijn, als de overheid maar onredelijk traag is geweest. Volgens de vuistregels van de Hoge Raad wordt twee jaar voor beroep, hoger beroep en cassatie als redelijke behandelingsduur gezien, waarbij de fase van bezwaar wordt meegeteld met het beroep in eerste aanleg. Daarna gaat de vergoedingenteller lopen en krijgt de belastingplichtige € 500 per half jaar dat de redelijke termijn is overschreden. Door de structureel te lange duur van rechterlijke procedures, is het slapend rijk worden. Met simpele vertragingstechnieken en procesbelemmerende trucs kan die winst bovendien worden opgedreven. Zelfs de door de Hoge Raad gestelde ondergrens van € 15 met betrekking tot het financieel belang is geen enkele belemmering. Dat bedrag heeft niet alleen betrekking op het bedrag van het fiscale geschil, maar ook de nevenvorderingen tellen mee.

Een belastingplichtige werd in een procedure over € 3 aan belastingrente bij een naheffing BPM door het Gerechtshof Arnhem-Leeuwaren in het ongelijk gesteld, maar hij ging met maar liefst € 5.000 aan immateriële schadevergoeding naar huis. Het geschil lag wel onder de € 15 maar door de geclaimde proceskostenvergoeding voor rechtsbijstand, rentederving én de vordering tot immateriële schadevergoeding zelf was geen sprake meer van een “zeer gering financieel belang”. Rechtbank Zeeland-West-Brabant gaf een schadevergoeding van € 6.000 voor een buitengewoon trage afhandeling van een verzetschrift tegen een ten onrechte niet-ontvankelijk verklaard te laat ingediend beroep. Volgens de rechter had de belastingplichtige vóór de niet-ontvankelijkverklaring in de gelegenheid gesteld moeten worden om zich uit te laten over de mogelijke verschoonbaarheid van de termijnoverschrijding, en dat was niet gebeurd. Een eenvoudig gevalletje dat veel te lang op de planken van de overheid had gelegen, en daarom kassa! Voor een “vergeten” beroep tegen een ambtshalve vernietigde naheffingsaanslag parkeerbelasting van € 1,67 met € 59 aan kosten kreeg een foutparkeerder een compensatie van € 2.500 omdat hij 49 maanden had moeten wachten op de uitspraak van de rechter. Voor een door de gemeente op de zitting bij Rechtbank Amsterdam vernietigde parkeernaheffing werd € 5.000 aan “smartengeld” uitgekeerd omdat de redelijke termijn met drie jaar was overschreden. Daarbovenop kwam een proceskostenvergoeding van € 1.870 en ook het griffierecht van € 48 werd terugbetaald.

Deze zaken hebben gemeen dat een beslissing over het fiscale geschil niet de inzet is van de procedure, maar dat alleen in bezwaar en beroep wordt gegaan om de vertragingsvergoeding te krijgen. Het gaat niet om de oplossing, maar om het opvoeren van de spanning en frustratie en daarmee om het maximaliseren van de winst. Natuurlijk zijn de Belastingdienst en gemeenten medeschuldig aan het faciliteren en instandhouden van dit verdienmodel, alleen al door bezwaarschriften af te doen in het tempo van een slak met valium. Als procederen over peanutkwesties alleen maar aantrekkelijk is door de royale (bij)verdiensten aan nevenvorderingen, gaat de winst van enkelen ten koste van de rechtsbescherming van ons allen. De belastingrechter kan hier in individuele gevallen wel iéts doen of incidenteel met algemene richtsnoeren komen, maar voor het échte werk is de fiscale wetgever aan zet. Voor de spanningen en frustraties in verband met het stilzitten van de wetgever bestaat overigens geen schadevergoedingsregeling.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns