Huiseigenaar kind van de rekening

24 november 2020

Net als het ministerie van Waarheid in “1984”, is de hele wereld in 2020 druk met het herschrijven van de geschiedenis. Beelden en straatnaambordjes van zeehelden worden neergehaald, boeken met de knecht van sinterklaas worden uit de bibliotheken geruimd en termen zoals Gouden Eeuw staan op de zwarte lijst. Misschien moeten we ook in de fiscaliteit maar eens aan alternatieve geschiedschrijving gaan doen.

Huiseigenaren zijn al jaren de melkkoe van de overheid. Dat uitmelken verloopt officieel via de Wet WOZ. De WOZ-waarde is de basis voor de heffing van onroerendezaakbelastingen en tal van andere lokale heffingen, maar óók voor het eigenwoningforfait in de inkomstenbelasting, de afschrijvingsmogelijkheden in de vennootschapsbelasting en de schenk- en erfbelasting. Door deze doorwerking is het natuurlijk geen wonder dat de belastingrechters worden overspoeld met beroepszaken over waardering van onroerend goed. Bij de waardering en het vaststellen van de tarieven hebben gemeenten veel vrijheid en daar maken ze onder meer voor de OZB ook gretig gebruik van: bij dalende woningprijzen verhogen zij de tarieven om hun belastingopbrengsten veilig te stellen, en met die hogere tarieven lopen zij binnen als de huizenprijzen stijgen. In de procedures over WOZ-beschikkingen vinden gemeenten belastingrechters vaak aan hun zijde. Een waardestijging van 5% boven de eigen aankooprijs een jaar vóór de waardepeildatum vond het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dik in orde en Rechtbank Midden-Nederland vond dat de gemeente bij de waardebepaling van een woning mocht uitgaan van de hoogste verkoopprijs van verkochte vergelijkingspanden. Met de op die manier berekende waardetoename van 14% was volgens de rechter niets mis. Diezelfde Rechtbank zag in een waardestijging van 52,7% in één jaar ook geen reden om te twijfelen aan de taxatie door de gemeente. Dat daarbij twee andere referentieobjecten waren gebruikt dan het jaar daarvoor maakte de waardevaststelling ook niet willekeurig of inconsequent.

Gemeenten moeten al jaren de vinger op de knip houden. De tekorten lopen op door de aan gemeenten overgedragen sociale taken op het gebied van bijstand, jeugdzorg en ouderensteun en zij moeten bezuinigen op publieke voorzieningen. De coronasituatie maakt de geldnood nog groter. Door het verlenen van uitstel van betaling aan ondernemers komen er weinig liquiditeiten binnen, en door het wegblijven van toeristen en winkelend publiek lopen gemeenten toeristenbelasting en parkeerbelasting mis. Om de gaten te dichten, vervallen gemeenten weer in hun oude vertrouwde patroon: verhoging van de woonlasten. De Vereniging Eigen Huis (VEH) vindt dit heel onrechtvaardig. De hoge maatschappelijke kosten van gemeenten en de gevolgen van de coronacrisis worden met een verhoging van de lokale belastingen afgewenteld op inwoners met een eigen huis. Huiseigenaren draaien zo op voor de voorzieningen waar iedereen in de gemeente baat bij heeft en gebruik van maakt. In haar petitie tegen de verhoging van de OZB, stelt de VEH terecht dat brede maatschappelijke lasten ook breed moeten worden gedragen.

Ondanks de door corona ingegeven thuisblijfplicht gaan we massaal en voor alles en nog wat de straat op. Daar protesteren we er al dan niet intelligent op los tegen de inbreuken op onze vrijheden en het platleggen van de economie. Dan mogen we het toch ook wel openlijk oneens zijn met het uitbuiten van eigenaren van onroerend goed. Op een overheid die woningeigenaren stelselmatig uitwringt, mogen we wat mij betreft met de inzichten van nu best het etiket “huisjesmelker” plakken. Sinds de verhoren in de parlementaire enquête naar kinderopvangtoeslagaffaire is namelijk wel duidelijk dat een beeld of beleving belangrijker is dan de werkelijkheid.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns