Fiscale free-riders en andere parasieten

30 juni 2020

Bacteriën, schimmels, virussen en parasieten. Daar hebben fiscalisten niets mee. Toch is er een groter verband tussen micro-organismen en belastingen dan we zouden denken. In de strijd tegen de gevolgen van het coronavirus steken overheden wereldwijd meer dan ooit hun nek uit om burgers en bedrijven gezond en overeind te houden. De financiële en fiscale injecties wakkeren echter ook parasitair gedrag aan. Het risico van misbruik en fraude is groot bij tegemoetkomingen die snel uitbetaald moeten worden, en daarom eenvoudige beslisregels hebben. Zo’n systeem opent deuren voor free-riders en andere parasieten die hun kansen schoon zien om de subsidieruif met de NOW, TOZO, TOGS, TVL, GO-C, BMKB en TOFA leeg te trekken.

De eerste signalen van het leegmelken van de staatskas zijn er al: overboekingen naar andere (buitenlandse) bankrekeningen na betaling van de steunregeling, incasseren van looncompensatie terwijl er geen personeel in dienst is of geen loon wordt betaald, omzetstijgingen vanaf maart 2020 bij nét opgerichte of jarenlang inactieve bedrijven en continuïteit van omzet in branches die dicht moesten blijven, zoals kappers, nagelstudio’s en horeca. De grootschalige fiscale fraudes zijn talrijk. Denk maar aan de georganiseerde bendes die met valse identiteiten zorg- en huurtoeslag opstreken op naam van spookburgers of aan fraude met aftrekposten. Actueel is de aftrek van giften aan ANBI’s op basis van valse kwitanties, zoals de zaken van een penningmeester van een Islamitische universiteit die valse betalingsbewijzen van contante donaties verkocht waarmee de kopers onterechte belastingteruggaven kregen. Of de vergelijkbare trucs waarmee foute mannetjes en vrouwtjes duizenden euro’s aan verzonnen zorgkosten in de aangiften van hun klanten opvoerden, erop speculerend dat de fiscus toch niet controleert. De Belastingdienst heeft vaak het nakijken. Zeker omdat de gehaaide “belastingadviseurs” inspelen op het correctiebeleid van de Belastingdienst waarbij wordt uitgegaan van een ondergrens van € 450 voor het opleggen van een navorderingsaanslag. Ook de fraude met persoonsgebonden budgetten (PGB’s) past in deze reeks: zowel aan de inkomstenkant door het indienen van valse declaraties of declareren van te veel uren, als in de belastingsfeer door het niet-aangeven van het ontvangen PGB-geld in de inkomstenbelasting en het opvoeren van privé-uitgaven zoals luxevakanties, boten en Rolexen als kosten voor het verlenen van zorg.

Deze misselijkmakende fraudes worden veroorzaakt door het gemak waarmee frauderen kan én door de (laag ingeschatte) pakkans. Het systeem van eerst toekennen en (veel) later controleren, is een bekend recept voor grote ellende. Die ellende kunnen we ook verwachten met de corona-steunmaatregelen. De opsporingsdiensten van de SZW, de FIOD en de Belastingdienst hebben al in een vroeg stadium laten weten dat krachtig wordt opgetreden tegen misbruik van coronasteun. Terecht, want fraude is onacceptabel. Het benadeelt burgers en bedrijven die steun echt nodig hebben en er recht op hebben. Laten we leren van de geschiedenis en hopen dat niet dezelfde fouten worden gemaakt als in de kinderopvangtoeslagaffaire. Niet elk gebruik is misbruik. Een kleine fout of vergissing is nog geen fraude. De overheid moet burgers en bedrijven te goeder trouw niet laten verdwalen in het doolhof van regelingen en hen niet laten verdrinken in het bureaucratische moeras als zij de weg een beetje kwijt zijn. Laten we post-corona in elk geval niet belanden in het oude abnormaal.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns