De fiscus: onze vriend in nood

31 maart 2020

Van boerkaverbod naar mondkapjesplicht, van globalisering naar anderhalvemetereconomie, én niet langer de fiscus maar Corona als volksvijand nummer één. De viruscrisis dwingt ons tot radicaal omdenken. Bij de verplichting tot sociale onthouding is het elk geval zaak om de Belastingdienst te vriend te houden.

Als er wat te halen valt, is de fiscale wetgever niet aardig. De Belastingdienst is er dan als de kippen bij om te heffen. Ook bij groot leed. Een overlijdensschadevergoeding na een verkeersongeluk is geen vrijgesteld vermogen. En een letselschade-uitkering van de verzekeringsmaatschappij naar aanleiding van een gasontploffing is ook gewoon belast vermogen, net als dat een schadevergoeding in verband met woningbrand kan leiden tot verlies van huurtoeslag. Ontslaguitkeringen en uitkeringen in verband met arbeidsongeschiktheid zijn geen onbelaste immateriële schadevergoedingen. Een directeur van een BV ontkomt na een ernstig verkeersongeluk niet aan zijn bestuurdersaansprakelijkheid. Verder zijn psychische problemen geen reden voor kwijtschelding van belastingen en ernstige ziekten, zoals een hartaanval of herseninfarct zelden een excuus zijn voor te laat indienen van bezwaar of beroep tegen een aanslag.

Ook bij oorlogen, rampen en ongelukken is de fiscus altijd van de partij. Alleen dan niet in de heffingsmodus, maar als meedenkende hulpverlener. Via speciaal uitgevaardigde besluiten worden uitkeringen en schadevergoedingen naar aanleiding van bijzondere gebeurtenissen ongemoeid gelaten. Tegemoetkomingen voor slachtoffers van de nieuwjaarsbrand in Volendam, de vuurwerkexplosie in Enschede en de vliegramp met vlucht MH17 zijn onbelast. Ook met de economische of bankencrisis van tien jaar geleden kwamen er verzachtende regelingen, zoals een tijdelijke regeling voor verrekening van ondernemingsverliezen, een restschuldregeling voor onderwaterhypotheken, tijdelijke crisismaatregel en een verruiming van de regeling van uitstel van betaling voor ondernemers met reële betalingsproblemen.

De coronacrisis is van heel andere orde. Deze betreft ook de financiën, maar gaat nog dieper in de poriën van alle samenlevingen in de hele wereld, en raakt de mens waar hij maar geraakt kan worden. Een helpende hand is dan zeer wenselijk, ook als die van de Belastingdienst komt. Opnieuw is een versoepeling van het invorderingsbeleid de eerste crisismaatregel: ondernemers met liquiditeitsproblemen kunnen met een simpel briefje verzoeken om uitstel van betaling. Verder hoeven verzuimboeten voor het te laat betalen niet te worden betaald. En dit is nog maar het begin. Belastingplichtige burgers en bedrijven die privé en zakelijk in grote angst verkeren en voor veel onzekerheden staan, verlangen duidelijkheid en ingrijpen van de overheid. Het wensenlijstje met noodmaatregelen van fiscalisten, burgers en bedrijven is groot en groeit met de dag.

De Belastingdienst die nu hulp moet geven, zit echter zelf in een noodsituatie. Zij staat al jaren voor enorme uitdagingen door automatiseringsfalen, personeelstekorten en vele crisisdossiers zoals de kinderopvangtoeslagaffaire. Naast het gewone werk met het opleggen van aanslagen, moeten de belastingambtenaren nu ook miljoenen uitstel- en boetematigingsverzoeken beoordelen. Er is best wat omdenken voor nodig om de belastinginspecteur als vriend te zien, maar een beetje compassie voor dit toch ook vrij vitale beroep mag best. Al is het maar een aanmoedigingsapplausje. In nood leer je immers je vrienden kennen.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns