Rechter snoert belastingadviseur de mond

24 september 2019

De regels uit het etiquetteboek “Hoe hoort het eigenlijk?” uit 1929 van Amy Groskamp-ten Have zijn natuurlijk niet meer van deze tijd. We hebben echt geen behoefte meer aan strikte regels voor tafelschikking, gearmd lopen en applaudisseren. Toch ontbreekt het met de huidige trouwstoetterreur, verkeershufters en twittertokkies wel aan normaal burgermansfatsoen. Oók in de rechtszaal is welgemanierdheid soms ver te zoeken. Verschillende belastingrechters hebben hierover onlangs hun ongenoegen uitgesproken en een gemachtigde zelfs geweigerd nog verder te procederen.

De juridische dienstverlener in kwestie staat een autobedrijf bij in duizenden rechtszaken over de BPM bij de import van auto’s. In zijn bij alle ressorten ingediende beroepschriften en op de zittingen kregen medewerkers van de Belastingdienst, rechters bij Rechtbanken en raadsheren bij Gerechtshoven en de Hoge Raad ervan langs. Zo noemde hij een belastinginspecteur een “clown” en “loser”, Rechtbank Noord-Holland een “afwerkplek waar je genaaid wordt dat de stukken ervan af vliegen”, het Gerechtshof Amsterdam een “crimineel bolwerk” en de Hoge Raad een “gajesclub waar geen sprake is van een eerlijk proces”. Voor deze Rechtbanken en Gerechtshoven is de maat vol. Zij willen deze man niet meer op de zitting zien en zullen geen beroepszaken meer van hem behandelen. De gemachtigde is op non-actief gezet omdat hij ondanks eerdere waarschuwingen beledigend, intimiderend en bedreigend taalgebruik bleef gebruiken. Een gemachtigde mag zijn standpunt best op zijn eigen manier verwoorden en mag zelfs verwijten maken aan de wederpartij, maar taalgebruik dat structureel in strijd is met de in het maatschappelijk verkeer betamelijke omgangsvormen, wordt door de rechter niet geaccepteerd. De klant van de geweigerde adviseur moet nu een andere gemachtigde in de arm nemen.

De weigering van deze gemachtigde raakt niet alleen zijn reputatie en imago, maar treft ook die van de belastingadviseur als rechtsbijstandsverlener in het algemeen. Het gaat hier over de professionele ethiek. Anders dan het beroep van accountant en advocaat, is het beroep van belastingadviseur echter niet wettelijk vastgelegd. Het is geen beschermd beroep. Accountants en advocaten moeten zich houden aan door hun beroepsorganisaties geformuleerde wet- en regelgeving en opleidings- en gedragsregels, maar de belastingadviseur is een vrije jongen. Alleen als hij zich heeft aangesloten bij een van de twee fiscale beroepsverenigingen (NOB of de RB) valt hij onder de tucht-, beroeps- en gedragsregels die van de hoogopgeleide fiscalist een fiscale professional maken. Niet voor niets borrelt zo nu en dan de vraag op om het beroep van belastingadviseur wettelijk te reguleren zodat de professionaliteit van de beroepsgroep en de fiscale belangen van de belastingplichtige worden bewaakt. Toch hoéft dat niet: er zijn genoeg wettelijke mogelijkheden om onprofessionele vertegenwoordigers buiten de rechtszaal te houden en het is eerder uitzondering dan regel dat een adviseur zich zó abject en infaam gedraagt dat hij daarmee de grenzen van het betamelijke overschrijdt.

Respectvolle en fatsoenlijke omgangsvormen zijn niet ouderwets, maar een basisvoorwaarde voor de menselijke interactie. Voor het verlenen van rechtsbijstand aan belastingplichtigen is het echter een absolute must, ook al is de frustratie over overheid en ambtenaren nog zo groot. Wederzijdse hoffelijkheid dient de rechtspraak en het imago van de beroepsgroep, maar natuurlijk vooral de belangen van de belastingplichtige wiens zaak onder de rechter is.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns