DGA-taks: een soort overspelbelasting

30 oktober 2018

Op de derde woensdag van september 2018 werd heel fiscaal Nederland overvallen door de aanbiedingsbief bij het Belastingpakket voor 2019 die het ministerie van Financiën – per ongeluk of expres – niet op, maar nét een dag na Prinsjesdag op internet zette. Hierin werd een rekening-courantmaatregel voor aanmerkelijkbelanghouders aangekondigd. Over deze “DGA-taks” is nog niet zoveel gedebatteerd als over het D-woord, toch gaat het op jaarbasis voor de schatkist om vrijwel hetzelfde bedrag en is de impact op ondernemers in het MKB zeker zo groot als de afschaffing van de dividendbelasting volgens de minister-president op multinationals zou hebben. Ruim € 1,8 miljard probeert de overheid binnen te harken bij directeuren-grootaandeelhouders. Als alle schulden van de DGA aan zijn eigen BV boven de € 500.000 uitkomen, dan wordt het meerdere in box 2 belast als inkomen uit aanmerkelijk belang. Als ingangsdatum is gekozen voor 1 januari 2022, zodat de doelgroep nog ruim drie jaar heeft om de “excessieve” schulden aan de eigen BV terug te brengen tot dat maximum. Om de DGA’s niet helemaal in de gordijnen te jagen, is een overgangsmaatregel beloofd voor eigenwoningschulden aan de eigen BV.

Ik ga het nu niet hebben over de onredelijkheid van de maatregel met betrekking tot schulden die zijn gedekt door zekerheden, waarbij rente wordt berekend die de DGA ook echt kan betalen en waarbij een aflossingsplan is overeengekomen. Ik ga het er ook niet over hebben dat er heel wat voor te zeggen is om bovenmatige niet-gedekte rekening-courantschulden te belasten als die alleen zijn gebruikt voor consumptieve doeleinden. Ik ga het wél hebben over de gewiekste methode die de fiscale wetgever gebruikt om het door hem gewenste doel te bereiken. Voor het eerst in de geschiedenis wordt een groep belastingplichtigen op basis van een enkel briefje aangezet tot actie die onmiddellijk effect heeft op de schatkist. Zonder wetsvoorstel en zonder goedkeuring van het parlement, maar alleen met vage contouren op een A4’tje heeft de wetgever ondernemend Nederland op de kast gekregen met de DGA-taks. Deze taks doet denken aan de door sultan Süleyman ingevoerde overspeltaks. Vreemdgaan werd in het 16e-eeuwse Osmaanse Rijk zwaar bestraft. Doordat het zo vaak gebeurde en bestraffing feitelijk onmogelijk was door de vele procedurele beperkingen, besloot de sultan tot invoering van een belasting voor bedrogen echtgenoten die toch bij hun ontrouwe vrouwen bleven. Het vergt wat fantasie maar de rekening-courantmaatregel heeft wel wat trekjes van deze overspeltaks.

Veel DGA’s hebben (toren)hoge debetstanden bij hun BV’s en de overheid pikt het niet dat DGA’s pinnen bij hun eigen BV en de al maar oplopende rekening-courantschulden nooit aflossen. Handhaving op basis van formele wetgeving en jurisprudentie is feitelijk onmogelijk door de beperkte controlecapaciteit bij de Belastingdienst. De kans op succes is voor de fiscus bovendien klein door de complexiteit van de regels en de op de inspecteur rustende zware bewijslast dat de rekening-courantverhouding in wezen een uitdeling aan de DGA is. Bij een eerdere, in 2016 ingezette gecoördineerde actie tegen oplopende debetstanden haalde de fiscus ook vaak bakzeil.

Het briefje, waarin alleen nog maar wordt aangekondigd dat in 2019 een wetsvoorstel zal worden ingediend met een rekening-courantmaatregel, lijkt dan ook alleen bedoeld om DGA’s de stuipen op het lijf te jagen zodat die dit jaar nog in actie komen en nog in 2019 tegen het (dan nog niet verhoogde) box 2-tarief van 25% dividend uitkeren om hun rekening-courantschuld af te lossen. Hierdoor profiteert de schatkist optimaal van de gedragseffecten van het aankondigingsbriefje. Met het inboezemen van angst worden belastingplichtigen aangespoord tot voor de overheid wenselijk gedrag. Met het bespelen van belastingplichtigen heeft de psychologie zijn intrede gedaan in de heffing van belastingen. Of de DGA’s zich door angst zullen laten leiden, is nog maar zeer de vraag. Ook in de fiscaliteit kan het namelijk vreemd gaan!

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

dga-taks

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns