Herkenbaar fiscaal ontwijkingsgedrag

28 augustus 2018

Als veellezer moet je proberen het kaf van het koren te scheiden om niet te verdrinken in de grote stroom nieuws. Vooral voor antwoorden op Kamervragen moet je voelsprieten ontwikkelen om onderscheid te maken tussen politiek-bestuurlijke pijnpunten en neutrale berichtgeving. Dat lukt lang niet altijd, maar ik wil best een zelfhulptrucje verklappen. Als de voor de Belastingdienst verantwoordelijke bewindspersoon zegt dat “hij zich niet in het geschetste beeld herkent”, dan kun je er gevoeglijk vanuit gaan dat er iets goed mis is.

De problemen bij de Belastingdienst zijn heel groot, vreselijk complex en enorm hardnekkig. Schrijft de dagbladpers niet over het personeelstekort door het vertrek van (gekwalificeerde) medewerkers, dan wil de Tweede Kamer wel extra debatten over de niet-werkende ICT-systemen waardoor geen aanslagen kunnen worden opgelegd. En is het niet de Algemene Rekenkamer die rapporteert over de onvolkomenheden in de bedrijfsvoering van de fiscus waardoor handhaving en inning in het gedrang komen, dan trekken de belastingambtenaren zelf wel aan de bel over de onuitvoerbaarheid van wet- en regelgeving.

Op Kamervragen dat steeds meer grenswerkers klem zitten tussen de Nederlandse en de Duitse fiscus, erkende de staatssecretaris van Financiën onlangs dat de fiscale positie van grenswerkers soms complex kan zijn, maar dat steeds meer mensen nadelen ondervinden door verschillende interpretaties van belastingregels, herkende hij niet. Met betrekking tot de alom bekende en steeds terugkerende ellende bij de BelastingTelefoon antwoordt de staatssecretaris keer op keer niet te herkennen dat sprake zou zijn van ontoereikende kwaliteit van medewerkers aldaar. Ook herkende de bewindsman zich niet in het signaal dat de horeca op het Leidseplein in Amsterdam niet wordt gecontroleerd op zwartwerken en illegale omzet omdat de Belastingdienst bang zou zijn voor kogels. Toen de bewindsman van Financiën de Tweede Kamer in een debat verzekerde dat de aanpak van belastingontwijking de hoogste prioriteit heeft voor het kabinet, haastte hij zich daaraan toe te voegen dat hij zich niet herkent in het beeld dat Nederland niet coöperatief zou zijn in EU-verband. In de bekende discussie of Nederland nu wel of niet een belastingparadijs is, pakte staatssecretaris Menno Snel pas echt uit. Hij antwoordde dat hij wél de mening deelt dat het fiscale beeld dat soms wordt geschetst over Nederland niet wenselijk is, maar dat hij zich tegelijkertijd niet in het beeld herkent.

Of hij nu Weekers, Wiebes of Snel heet: als baas van de Belastingdienst beschikt hij over een geconditioneerde reflex van “niet-herkennen”. Als bewindspersonen zich ergens niet in herkennen, moeten wij er rekening mee houden dat er een gevoelige snaar is geraakt en ons een rad voor ogen wordt gedraaid. Maar als we extra alert en te achterdochtig worden door deze politieke retoriek, raken we het vertrouwen in de overheid kwijt. De verantwoordelijke bewindslieden moeten zich ervan bewust zijn dat belastingbetalers zich door dat ontwijkgedrag niet gehoord en niet begrepen voelen. Mijn voelsprieten zeggen dat de kloof tussen overheid en burger hierdoor steeds groter wordt. Herkent u zich in dit beeld?

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl) 

fiscaal ontduikingsgedrag

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns