Stiekem verlangen naar de blauwe envelop

25 april 2017

“De overheid is er voor de burger. En niet andersom”. Dat was het advies van de Nationale Ombudsman bij zijn jaarverslag over 2016. Dat zal iedereen met hem eens zijn, maar de burger ervaart in de dagelijkse werkelijkheid het tegenovergestelde. De toenemende digitalisering eist van de burger dat hij bij dienstverlening door anderen steeds meer zelf moet doen: iedereen is een beetje bank met internetbankieren, een beetje verzekeringstussenpersoon met online polissen en nu ook een beetje Belastingdienst. De blauwe enveloppenbrigade gaat binnenkort namelijk alleen nog maar digitaal communiceren met de burger via de Berichtenbox op MijnOverheid.nl. Dit levert een forse kostenbesparing op. Dat is een voordeel voor de samenleving als geheel, maar daarbij kunnen de rechten van individuele of bepaalde groepen burgers wel in de knel komen.

Pas was er een rechterlijke procedure van een man die buiten de wettelijke termijn in bezwaar was gegaan tegen een aanslag zuiveringsheffing. Die aanslag was bezorgd in zijn persoonlijke elektronische Berichtenbox, maar hij was bij de aanmelding van MijnOverheid.nl niet akkoord gegaan met het ontvangen van digitale post van deze heffende organisatie. Volgens Rechtbank Overijssel kon daarom niet zomaar worden gezegd dat het bezwaar te laat was ingediend. Dat moest nog maar eens goed worden onderzocht. In een ander geval vroeg een woningeigenaar in zijn bezwaarschrift tegen de WOZ-beschikking om het taxatieverslag van de gemeente zodat hij zijn bezwaar kon motiveren. De gemeente verklaarde het bezwaar niet-ontvankelijk omdat het niet was gemotiveerd en de man het taxatieverslag bovendien al voor het indienen van het bezwaarschrift had kunnen aanvragen met de DigiD-inlogcode. De gemeente ging hier volgens het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden echt te ver. Als de gemeente het taxatieverslag niet meestuurde als onderbouwing van de per gewone post verzonden WOZ-beschikking, kon die gemeente niet van de burger verlangen dat hij het taxatierapport zelf opviste uit de digitale portalen om zijn bezwaarschrift te motiveren. Het Hof stuurde de zaak terug en de gemeente moet het bezwaar gewoon behandelen.

Voor burgers die er niets mee of er juist veel tegen hebben, zijn er geen alternatieven voor de digitale post van de fiscus. Met hun belangen wordt geen rekening gehouden. Maar ook bij degenen van wie wordt verondersteld dat ze zich in het digitale verkeer met de Belastingdienst wel kunnen redden, kan het goed mis gaan. Niet iedereen is namelijk dagelijks bezig met inloggen, e-mails, notificaties en mogelijk door spamfilters tegengehouden berichten van de onzichtbare Belastingdienst en andere overheidsorganisaties. Met post van de Belastingdienst die alleen maar wordt verzonden en niet wordt gelezen, worden rechten verspeeld en risico’s gelopen die de burger hard kunnen raken in zijn portemonnee. In de aanloopfase doen de Belastingdienst en alle andere heffende instanties er daarom goed aan niet zo streng zijn met te late of niet-gemotiveerde bezwaren in verband met niet-geactiveerde Berichtenboxen en wel of niet-aangevinkte hokjes op MijnOverheid.nl. De digitalisering vergt veel van de burger ten opzichte van de Belastingdienst. Het mag niet zo zijn dat de burger het leergeld betaalt van een door de overheid alleen op kostenbesparing gerichte digitalisering. Omdat de overheid er voor de burger is. En niet andersom.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Twitter
Facebook
LinkedIn

Overzicht columns