(Ex-)partner bottleneck bij pensioen DGA

22 november 2016

Fiscaal gezien zijn er de laatste jaren maar weinig leuke dingen voor de mens. Buiten antimisbruikmaatregelen, reparaties van rechtspraak die de fiscus in het verkeerde keelgat is geschoten en het dichten van andere gaten, is er weinig om over naar huis te schrijven. Toch is er dit jaar een lichtpuntje, maar wel een met een zwart randje. De “uitfasering” van het pensioen in eigen beheer zet de verstandhouding tussen de directeur-grootaandeelhouder (DGA) en de (ex‑)partner op scherp.

Het pensioen in eigen beheer is veel DGA’s al jaren een blok aan het been. Door de hoge pensioenverplichtingen zijn dividenduitkeringen en de verkoop van het bedrijf vrijwel onmogelijk en afstand doen van pensioenaanspraken leidt tot misselijkmakende fiscale claims. De meeste DGA’s zien daarom wel uit naar de uitfasering. Daarbij zijn er drie smaken: afkopen, omzetten of bevriezen. De laatste optie, die van premievrij voortzetten, is volgens experts niet de slimste keuze. Dan blijft afkopen of omzetten over. Omzetting is een spaarvariant waarbij geen premies meer mogen worden gestort maar nog wel rente mag worden bijgeboekt. Bij afkoop wordt afgerekend met de fiscus. Normaal gaan er bij afkoop allerlei boete- en sanctiebellen rinkelen, maar nu kan zonder revisierente (20%!) en met een flinke korting (2017: 34,5%, 2018: 25% en 2019: 19,5%) over het pensioen worden afgerekend. Daarna heeft de DGA geen oudedagsvoorziening meer, maar wel een vrij besteedbare pot met geld. Met de korting wordt de DGA naar de afkoopvariant gelokt, want achter deze fiscaal vriendelijke regeling zit een calculerende overheid die de staatskas graag met zo’n twee miljard euro zou zien toenemen.

Bij de omzettings- en de afkoopoptie zit echter wel een venijnig addertje onder het gras. De fiscale wetgever heeft namelijk aan veel gedacht, maar vooral aan de eigen winkel. De faciliteit is uitgewerkt voor de inkomsten-, loon- en vennootschapsbelasting van de DGA en zijn BV, maar er is grote onduidelijkheid over de civielrechtelijke uitwerking van de uitfasering met betrekking tot de (ex-)partner van de DGA. De echtgenoot en de geregistreerde partner maar ook de ex-partner moeten uitdrukkelijk instemmen met afkoop of omzetting van het in de eigen BV opgebouwde pensioen. Hun (afgeleide) pensioenrechten worden door de omzetting of afkoop (minder of meer) ingrijpend aangepast. De (ex‑)partner zal pas een akkoord geven als zij (m/v, maar eerlijk is eerlijk, vaker een v dan een m) haar deel krijgt. De wetgever begrijpt wel dat instemming en een compensatie hand in hand gaan en dat daarvoor goede afspraken met de (ex‑)partner moeten worden gemaakt. Maar de wetgever geeft niet thuis bij de vraag hoe dit juridisch moet worden vormgegeven, of een notariële akte is vereist of dat het ook onderhands mag, wat een passende compensatie is, en of bij niet-passende compensatie misschien wel eens sprake zou kunnen zijn van een belaste schenking. Dat moeten de (ex-)partners dus maar zelf uitzoeken. Daarvoor zullen ze de belastingadviseur van de DGA niet gauw in de arm nemen, want die staat aan de kant van de DGA. Die adviseur zal er trouwens ook voor moeten waken dat hij in een twist tussen (ex-)partners belandt en dan een tuchtklacht of aansprakelijkheidsprocedure aan zijn broek krijgt wegens belangenverstrengeling.

De belastingwetgever heeft zich onvoldoende verdiept in de rechten van de (ex-)partner en heeft miskend dat een onwillige (ex-)partner roet in het eten kan gooien bij de keuze die de DGA voor 1 april 2017 moet maken in verband met de afschaffing van het pensioen in eigen beheer. Zonder fiat van eega of ex geen fiscaal voordeel. Bij volledig verkilde verhoudingen, is bevriezen misschien toch de beste optie.

Mr. Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date (www.futd.nl)

dga-en-partnerpensioen

Door het oog van
Monique Ligtenberg
Monique Ligtenberg
Hoofdredacteur Fiscaal up to Date

In 'Door het oog van' geeft mr. Monique Ligtenberg haar kijk op actueel fiscaal nieuws, wetgeving of rechtspraak. De columns die zij schreef voor RTL Z en de Telegraaf zijn ook in deze rubriek terug te vinden.

Bekijk alle columns

Om deze column te kunnen delen op sociale media dient u marketing-cookies te accepteren.

Overzicht columns